TRU DI CỬU TỘC LÀ GÌ

Hình phạt “tru di tam tộc” với “tru di cửu tộc” tức thị gì? Hình phát này được thực hiện dưới các triều đại phong kiến tại Việt Nam cũng giống như Trung Quốc như vậy nào?

*

Tru di là giết. Tam tộc là bọn họ cha, họ bà mẹ và bọn họ vợ. Cửu tộc là chín đời trường đoản cú cao tổ đến huyền tôn. Đây là hình vạc thảm khốc dành cho kẻ mưu làm phản đại nghịch dưới chế độ quân chủ (Đào Duy Anh, Hán Việt từ điển).

Bạn đang xem: Tru di cửu tộc là gì

Tuy nhiên, tra cứu những bộ pháp luật Hồng Đức và chính sách Gia Long, họ không thấy nêu hình phân phát tru di cửu tộc. Nguyễn Trãi, theo Đại Việt sử ký toàn thư, đã nên chịu hình vạc tru di tam tộc.

Tru di tam tộc tức là đem ra xử tử, thịt sạch cả 3 bọn họ của bạn phạm tội gồm những: họ cha, họ bà bầu và họ bà xã (hoặc bọn họ chồng).

Tru di cửu tộc tức là đem ra xử tử, giết thịt sạch cửu tộc gồm những: cao (ông sơ), tằng (ông cố), tổ (ông nội), khảo (cha), kỹ thân (mình, tức tín đồ phạm tội), tử (con), tôn (cháu), tằng (chắt), huyền (chích)

Từ tru (tiếng Hán: 誅, gọi là Zhū) và từ di (tiếng Hán: 夷, gọi là yí) trong tru di tam tộc, tru di cửu tộc phần nhiều cùng có nghĩa là giết sạch.


Khi một fan phạm tội bị phán quyết tru di tam tộc thì những người vào cả 3 họ của bạn đó sẽ ảnh hưởng giết tự trẻ mang lại già. Đó là tại sao vì sao trong định kỳ sử, khi xẩy ra những vụ án tru di tam tộc thì thường có hàng trăm, thậm chí có đến hàng ngàn người bị giết và một lúc, đề cập cả những người dân có quan hệ họ hàng khá xa với những người phạm tội cũng trở nên đem ra xử tử.

Theo tự nguyên (một bộ từ điển giờ Hán giới thiệu năm 1915), hai tiếng tam tộc có tối thiểu bốn bí quyết hiểu như sau:

1. Thân phụ mẹ, anh em, vợ con là tam tộc (Phụ mẫu, huynh đệ, thê tử vi tam tộc).

2. Chúng ta cha, họ mẹ, họ vk là tam tộc (Phụ tộc, chủng loại tộc, thê tộc vi tam tộc).

3. Cha, con, con cháu (= bé của con) là tam tộc (Phụ, tử, tôn vi tam tộc).

4. Anh em của cha, anh em của mình, bằng hữu của bé là tam tộc (Phụ côn đệ, kỷ côn đệ, tử côn đệ vi tam tộc).


Vì có rất nhiều cách gọi như trên do đó ngay vụ án nguyễn trãi vào năm 1442 cũng khá được người thời nay phát âm khác nhau.

Cao Huy giá khi dịch Đại Việt sử ký toàn thư đang viết như sau: "Ngày 16 (tháng 8 năm Nhâm Tuất), thịt hành khiển nguyễn trãi và vk lẽ là Nguyễn Thị Lộ, làm thịt đến tía đời". Cha đời dĩ nhiên chỉ có thể là đời cha, đời con và đời cháu (ứng cùng với nghĩa 3 của tự nguyên) mà thôi.

Còn Phan Huy Lê thì lại viết: "(…) đường nguyễn trãi bị ghét ghen gièm pha, có lần bị hạ ngục và sau cùng bị tru di cha họ". Cha họ, theo cách hiểu thông thường là chúng ta cha, họ bà bầu và họ vợ (ứng cùng với nghĩa 2 của từ bỏ nguyên), đương nhiên phải các và nặng hơn cha đời vì bố đời chỉ thuộc tất cả một họ nhưng thôi.

Xem thêm: Du Lịch Thánh Địa Mỹ Sơn Ở Đâu, Du Lịch Thánh Địa Mỹ Sơn 2021

"Tru di tam tộc" cùng "tru di cửu tộc" trong lịch sử phong kiến Trung HoaHình phát Tru di dựa vào quan hệ gia đình truyền thống trong làng mạc hội thượng cổ Trung Quốc. Hình phân phát này thường xuyên áp dụng cho những tội danh nặng nhất theo quan niệm phong con kiến Trung Hoa, gồm "thông địch bội nghịch quốc" (phản quốc, tư thông với kẻ địch), "khi quân phạm thượng" (dối vua, mạo phạm đến hoàng gia), "mật mưu tạo thành phản" (âm mưu nổi loạn), "thao thiên tử tội" (tội chết nặng nề). Trong cơ chế quân chủ chăm chế, hình phạt này diệt trừ hậu hoạn, nhổ cỏ tận gốc những tác động từ tội nhân cùng thân nhân của họ, đôi khi củng chũm uy quyền buổi tối cao của hoàng đế.

Hình vạc Tru di được cho rằng khởi thủy từ bỏ triều thương trong lịch sử Trung Quốc. Bấy giờ, hình vạc này được hotline là nhị điễn (劓殄), xử quyết tội nhân cùng với con cháu của họ. Sách Sử ký, thiên "Triệu vậy gia", có chép vụ án Tru di thời Xuân Thu, khi viên quan liêu nước Tấn là Đồ Ngạn Cổ được sự gật đầu đồng ý của Tấn Cảnh công, rước quân tru diệt tổng thể gia tộc công thần Triệu Sóc. Sự kiện này là nguyên mẫu để tác gia Kỷ Quân Tường thời nhà Nguyên biến đổi vở tạp kịch con côi bên họ Triệu nổi tiếng. Mặc dù nhiên, theo các nhà nghiên cứu thì giai thoại này chắc hẳn rằng là hỏng cấu.

Đến thời Tần, hình phát này không ngừng mở rộng phạm vi "tam tộc" (3 dòng), "ngũ tộc" (5 dòng), "thất tộc" (7 dòng). Đến thời Tùy, hình phân phát này bị Tùy Văn đế phế truất trừ, tuy nhiên sau Tùy Dạng đế lại cho phục hồi và mở rộng đến cả "cửu tộc" (9 dòng). Thậm chí, thời Minh Thành Tổ còn chỉ thị tru di cho "thập tộc" trong vụ án Văn Hiếu Nhụ, giết thịt chết tổng cộng có 873 người, không chỉ 9 chiếc gia tộc Phương Hiếu Nhụ, mà lại cả thân hữu, môn đệ của ông cũng vạ lây bởi bị Minh Thành Tổ gộp lại mang đến thành chiếc thứ 10.

Có nhiều thuyết khác biệt về khái niệm "tam tộc". Có thuyết nhận định rằng "tam tộc" là "phụ mẫu" (cha mẹ), "huynh đệ" (anh em), "thê tử" (vợ con). Thuyết khác cho rằng "tam tộc" đó là "phụ" (cha), "mẫu" (mẹ), thê (vợ). Cũng có thuyết lại đến "tam tộc" là "phụ" (cha), "tử" (con), "tôn" (cháu).

Còn về "cửu tộc", theo Tộc chế đời nhà Chu, cửu tộc là 9 hạng fan có contact thân thuộc với bạn dạng thân phạm nhân: cha mẹ, cả nhà em, nam nhi con gái.

Cô ruột; Con bà mẹ gái; cháu ngoại (Bốn hạng tín đồ trên thuộc Tộc của cha); Ông ngoại; Bà ngoại; Dì ruột (Ba hạng fan này nằm trong Tộc của mẹ); thân phụ vợ; bà mẹ vợ (Hai hạng người này trực thuộc Tộc của vợ).

Ðến thời đơn vị Tần, đơn vị Hán, Cửu Tộc đổi lại, rước y theo thời vua Nghiêu vua Thuấn, tức là lấy bạn trong họ của cha, bà bé trực hệ làm cho căn bản, từ bản thân suy lên 4 đời, với từ phiên bản thân lấy xuống 4 đời, tổng số là 9 đời, nói ra sau đây:

Cao Tổ: Kỵ Nội; Tằng Tổ: nắm Nội; Tổ Phụ: Ông Nội; Phụ: Cha; Ngang với phạm nhân: anh em trai ruột (thân huynh đệ), bằng hữu họ trai khác họ (biểu huynh đệ), bạn bè họ trai cùng họ (đường huynh đệ/nhị tòng huynh đệ, tức những người cùng ông nội, nạm nội), rất có thể lấy đến tầm thường 3 nỗ lực hệ (tam tòng huynh đệ, có nghĩa là những bạn cùng kỵ nội); Nhi: đàn ông con gái; Tôn: con cháu nội; Tằng tôn: Chắt; Huyền tôn: Chút.

Nhưng cho đến bây giờ người ta vẫn quan liêu niệm thông thường là lấy với hiểu 9 họ theo đời công ty Chu.

Vụ án Tru di tam tộc trước tiên được ghi nhận trong lịch sử vẻ vang Trung Quốc là vụ quyền thần Triệu Cao vu mang lại thừa tướng mạo Lý tứ làm phản, mượn tay Tần Nhị cầm xử tử 3 họ công ty Lý Tư. Mặc dù nhiên, trong tương lai 3 họ công ty Triệu Cao cũng trở thành chính vua Tần Tử Anh xử tử.

Trong lịch sử Việt Nam, vụ án Tru di tam tộc danh tiếng nhất là Vụ án Lệ bỏ ra Viên lúc lão thần phố nguyễn trãi và người thiếp là Nguyễn Thị Lộ bị vu tội giết thịt vua Lê Thái Tông, bị triều đình khép án.


Vụ án tru di cửu tộc độc nhất trong lịch sử hào hùng nhân loại

Yên vương vãi Chu Đệ giật ngôi soán vị của con cháu là Minh Huệ Đế. Phương Hiếu Nhụ viết lên 4 chữ "Yên tặc thoán vị" (Giặc Yên giật ngôi), khiến Chu Đệ tức giận đòi tru di cửu tộc. Họ Phương mặc nghe còn mỉm cười khẩy, "Tru di thập tộc đã làm những gì được ta nào!" chính vì vậy Chu Đệ vẫn gom cả môn sinh bằng hữu của chúng ta Phương thành nhóm sản phẩm 10. Tổng cộng có 873 tín đồ bị giết. Số người sống giữ vong, bị sung quân cũng lên đến hàng ngàn.

Trong bài bác thơ "Mộ kỳ lân" của thi hào Nguyễn Du gồm câu: "Bạo nộ độc nhất sính di thập tộc" (Để hả một cơn giận, giết thịt cả mười họ bạn ta) đó là nhắc tới sự kiện này.